Xahakoa

Pastoralaren bildüma

Xahakoa pastoralak, 20. mentean Barkoxen bizi eta Xiberoan

famatürik izan den Alexis Etchecopar-Attuli idazle eta koblakariaren obra

agerialat ekarten dü.

Hontü zütüan kantoreen bidez, pastoralak bere gazte denbora aipatzen

deikü Bigerren Mündü Gerlako gertakariekin : Alemanak gure herrian

nausi, iheslarien Espainialat igaranarazleak, 1944ko üztailako sarekada,

miliziak herriko gazte baten ehaitea, eta, azkenean, libratzearen

boztarioa.

Gerla ondoak, berriz, erakusten deikü eüskal kültüraren aberastarzüna

eta inportantzia, Attuliren eta Barkoxtarren bizian. Taigabe

bazüan – eta bazüen – ohidüra edo ürazaharren berritzeko axola eta

hori bereziki agertü zen 1946ko maskaradetan, non eta emazteek

beitzütüen emazte kargüak etxeki.

1953. urtean, Martxe Eiharzet eta Pierra Bordaçarre “Etxahun-Iruri-k”

builtatürik, pastoralak kanbio handi bat bizitü züan, “Etxahun koblakari”

pastorala hontzeareki eta emaiteareki. Ezi, Eüskal Herrian lehentze zen

baliatzen eüskal historian hartü aipagei bat. Pastoral horren arizale nausietan

ziren, besteak beste, Lohidoi, Attuli…

Attulik, bere kantore eta koblen asmatzeko eta egiteko ütürria edireiten

züan kültüra agerraldietan, kantore edo koblaka zoin nausitzetan,

laborarien akodiñetan, gazteak hirialat desterritzean, ürzokako züan

aihoan, jei, feida eta merkatüetan eta – nola ez ? – eüskararen eta eüskal

kültüraren eretzeko bere maitarzün bizian.

Hanitxentako gizon misteriosa baratzen balin bada ere, koblakari

paregabeak ützi deizkü kantore eta ahaireetan aberastarzün handiko

pastak, hala nola Bedatsean, Erresiñola, Goizean goizik, Sor leküa

kitatü, Herriko bestak, Oilar zaharra… eta, oroz gainetik, bere ganore

animalaren marka den, Xahakoa.

 

Aitzin hitza

Neskenegün gaüetan

negüko gaü ixiletan

zer trahola herriko karrikan

makilak aireetan,

eta üdako gaü beroetan

ahaide deliziusetan

kantoreek oihartzüna züen,

aurten gure kartieletan

Tauladan agertüko zaitzüe,

Alemanak batetik, lagünak bestetik

historia da bena, hüllana haatik

Mügalari, kantari, errejent edo bertsolari

bidaje bat izanen da, gure iraganetik

agitü zena aipatüko da heben

eta ez dügü ahatzeko hargatik

Züer, jin zideener, eskerrak ororen partez

ohoratzen gitaitzüe honarat artino jitez

gure aldia da aurten, xiberotar kültürraren legez

eüskarari gahatürik gireno, ez gira bühürtzen bidez

pastoral maitaleak beti badirateke,

herriz herri aldizkatzez

Nahiz pastoralak aipagei düan gerla

gure artekoa izan beita düala güti herra

historiaren kantatzea ez dea plazerra

Attulik bizi zeno, üken züan ber-berra

hor dügü ützi deigün hondarea,

bada bide eginik, guri da jarraikitzea

"Ikas eta heda sügarra, bihotzeko argi ejerra"

Joanes Etxebarria

 

Lehen perediküa

1 - Pastoral adiskideak

zütüegü agurtzen

Gogobihotzez erraitez

dener honki jin1 Barkoxen

2 - Ohidüra xaharretan

urte oroz zerbait sortzen

Hogeigerreneko gei bat

dügü egün plazalatzen

3 - Herriko bizian sortü

pastoral honen herroak

Aipatüko beitütügü

egün gure etxekoak.

4 - Pastoral geia haütatzez

guretarik hüllanago

Agian da minberago

bai ere aberatsago

5 - Gur’ etxekoen gogoan

handi gerlaren zauriak

Behar ere ondotik jin

garaitzaleen erriak

6 - Eüskal kültür ildoari

eginen bi begiñika1

Lehen orai eta bihar

sortzen dü ele gillika

7 - Bena pastoral süjeta

zalhe arrezagütüko

Herriko seme poeta

kantari paregabeko

8 - Orai hortan üzten dügü

jarraikitzeko ildoa

Lagünekin deizüegü

eskentüren Xahakoa

 

1. jelkaldia

Eskolatik elkitzean, haurren solasak

Allande

9 - Egün Pierrak eramaiten

errejentaren oparia

Sakola zolan gorderik

dü Eüskaldünen harria

Battitt

10 - Ata badakik frantsesa

dügüla behar mintzatü

Errejentek gur’ eskolan

ama hizkuntza debekatü

Pierrot

11 - Bai bena Battitten gatik

niz eüskaraz elestatü

Allande

12 - Ta gük plantatü zepoan

bi zankoak gustüan sartü

Graxiusa

13 - Beti Larrajesek1 düe

errejentaren zigorra

Karrikako haurrak beno

lerratzen ago beitira

Alexis

14 - Trüfa, trüfa karrikesak

beitakizüe frantsesa

Kasü beti üngüratzen

beita errota ba(ra)tx-ba(ra)txa

Bi saldoak algarri hüllantzez

Pierrot

15 - Kolpü txarren egiteko

Germain

16 - Nous sommes les meilleurs c'est sûr

Alexis

17 - Beste gisaz aritzeko

Germain

18 - On va vous botter le cul

Teatre erditan bilaxkan hasten dira

Jelki eskolako errejenta

Achiari

19 - Ez zideeia ahalke

beti bilaxkan haur tzarrak

Frantsesaren ikasteko

bazüntüen ber ahalak

20 - Etxondoko bideak har

eta kasü züer bihar

Eüskal hitza ez dadin sar

harridünak dikek nigar

 

2. jelkaldia

Jelki aingürüak

Aingürüak

21 - Iratzar zitee otoi

Barkoxtar lagün ohiak

Eskentürik beitzaitzüe

pastoralaren argiak

Jelki Barkoxtar lagünak

Aingürüak

22 - Aurten herritarrek düe

xede berria haütatü

Züen istoria düe

gogobihotzez antzeztü

G. Lexardoi

23 - Leheneko denboretan

süjetak zütüen saintü

Gurekin pastoralean

oro düe peazgoratü

P. Lohidoi

24 - Bai erran izadak Germain

zer ote dügü eginik

Bena gure kargüetan

badatekea botzdünik

Bidegain (apeza)

25 - Aurride maiteak ez has

jokülarien jorratzen

Ohidüra düe zaintzen

eta hizkuntza lagüntzen

M. Eihartzet

26 - Zelüan urtez egonik

gure kültüraz barurik

Plazerez ezin bestean

jarraikiko dütüt gazteak

A. Attuli

27 - Nik aldiz gaine hontarik

so eginen gosez etenik

Haiek ez beitaküe

girela iratzarririk

Oro erretirat.

 

Sataneria

Jelki Brilili eta Piñolet Satanak.

Brilili

28 - Jei hontan laket izanen

gütük Piñolet xingilikan

Hilak ere arrapizten

beitütüe aldi hontan

Piñolet

29 - Idazleak ekarri dü

pastoralean iraültza

Ifernüa nahi badü

emanen deiogü giltza

Brilili

30 - Artean heda dezagün

gerla ta nahaskeria

Piñolet

31 - Lehen orai eta gero

dabila itxuskeria

 

3. jelkaldia

1939eko setemeraren 2an "mobilisazionea" Frantzia osoan.

Jelki Barkoxeko aüzapeza eta herritarrak.

Jelki armadako kolonela bere soldadorekin, petik.

Kolonela

32 - Egün hon Jaun Aüzapeza

eta herritar güziak

Egün güdaldeitzea dü

oihüstatzen Frantziak

33 - Hitlerren borrokatzera

deitürik gizon gazteak

Bai eta hartüko (dü)tügü

laborarien zaldiak

Bethular (aüzapeza)

34 - Gerla handitik ez gira

sendorik Kolonel Jauna

Ehün herritarrek galdü

beitzüen beren bizia

Maddalen

35 - Erran ezagüzü otoi

lüze datekeanez Jauna

Ama güzier ziküzü1

pizten sabeleko mina

1) zaigu

Kolonela

36 - Hitlerren armada ez da

bihar Frantzian sartüko

"Maginot" marra ükeitez

aisa dütügü zaintüko

Margaita

37 - Zure behatzez üdüri

geroa dela zohardi

Bena gerlak beti ekarri

nigar haboro beno erri

Kaiet

38 - "Apatea" aitzinean

esteki1 dütügü bohorrak2

Ta orai nola eginen

dütügü kanpoko lanak

Frantxoa

39 - Lotsa gabe ebiliko

gira aiten ürratsetan

Etsaiaren zanpatzeko

familia bihotzean

Iratzabal (apeza)

40 - Benedikatzen zütüet

partitzeko tenorean

Aitaren eta Semearen

Espiritü saintüaren izenean, Amen

Emazten kantorea

Amen nigarrak

Gerlak ebasten deizkü, egün gure haurrak

Aitzinetik eraman, ondoan senharrak

Nola gorde1, barneko dolümin azkarrak2

Algar lagüntzez, jünta ditzagün indarrak

Arrapika

Egün norek entzüten

amen deiadarrak

Egün norek ikusten

emazten nigarrak

Noiz ote bersortüko

süetenen garrak

Noiz ote argitüko

bakezko izarrak

Zertako jenteen baitan, da bortizkeria

Xuri beltzen artean, gerla ütürria

Zertako beti berrek, nahi poterea

Jinko sinheste gatik, odol isuria

Sortzen giren güziak, beigira aurride

Oro izan gitean, bakearen kide

Desbardinak bagira, zergatik ez hobe

Marda3 ützirik, egin algarrekin bide

Hitzak : Patrick Kanpo

Ahairea : Jean Bordachar

 

4. jelkaldia

1943eko arramaiatzaren 16an

Jelki Pelento eta ihesleak petik, eskaleretan üküratzen1 dira

Pelento

41 - Hebentik aitzina kasü

egizüe ihesleak

Barkoxe igaraiteko

traukatü2 behar bideak

42 - Herrian üsü kurritzen

gaüaz aleman miliza

Gorderen3 gira entzüten

bada boten herots4 latza

Teatreala igaraiten dira eta ebilten düen denboran tirokatürik dira.

Bakotxa bere alde iseatzen düe ezkapatzera. Pelento eskalere bazterrean

gordatzen da eta ihesle batek jarraikitzen dü

Pelento

43 - Aigü zalhe gordatzera5

salba ditzagün bürüak

Bagüntüan gure saldoan

Lau, bost ihesle faltsüak

Dupont (ihesle faltsüa)

44 - Orai ürhentzen joküa

igaraile traidorea

Jüdioen lagüntzalea

eginen deiat larrüa

Dupont-ek Pelento zurratzen1 düan denboran, jelki geztapoa musikarik gabe,

gainetik. Dupont lagüner mintzo.

Dupont

45 - Hau da gaüaldi ederra

ihesleak bahitürik

Ta haien igarailea

erdi hilik han ützirik

Klaus

46 - Aldi hontan lan baikorra

egin dü frantses milizak

Geztapori hitzemana

gaur etxeki dütü hitzak

47 - Oloruera eramanen

beitütügü ixtantean

Han bertan jakinen dügü

zer düen sabel barnean

Helmut (Pelentoren gana joaitez)

48 - Igarailea ezkapi

ziküzü "herr" kapitaina

Xehekirik2 zen bezala

hürrün dikezü Espainia

Klaus

49 - Gizon madarikatüa

herexatüren düzüe3

Ta hilik edo bizirik

bihar ekar ezazüe

 

5. jelkaldia

Jelki Waffen S.S.eko frantses miliza eta Attuli familia

Dupont

50 - Barda ezkapi ziküzü

ihesle igaraile bat

Züen semearekin dü

itxüraz egite hain bat1

Aita

51 - Gure semea ez düzü

aipatzen düzün gizona

Gaü orotan entzün beitüt

haren kurrunka2 ozena

Attuli

52 - Ez nüzü jaun soldadoa

hegaltatü den txoria

Barda etxen beinündüzün

gozatzen ene ohea

Helmut

53 - Eni üdüri zait aldiz

hobe dela ikertürik

Ontsa sogin ezazüe

bai, ez denez kolpatürik

Ama

54 - Orai ikusten düzüe

ez dela ez zauritürik

Etxen lotzen dena ez da

iratzartzen minhartürik

Dupont

55 - Barkoxtarrek egizüe

hebentik aitzina kasü

Arrajinen girelarik

izanen beigira kexü

 

6. jelkaldia

Gerla denboran, gazteek sonüak antolatzen zütüen Zetegitako bordan

Jelki : Attuli, Lohidoy, Larranda, Uthurri, J. eta M. Errande, A. Tiras....

Attuli

56 - Hau zen aire gaitza nüsten1

Barkoxeko karriketan

Miliza et’ Alemanak

oro beitziren zainetan2

Errande

57 - Jakin düe Barkoxerik

dela astean berritan

Iheslari igaraiten

libertate ametsetan

Lohidoi

58 - Bai ohartü nük beitüe

txakürrek gaüaz txanpatzen

Ari niz zonbat mila diren

"nazi"etarik ezkapatzen

Dantza llabür bat emaiten düe

Marie

59 - Hebenko basa soinüek

sortzen düe eztabada

Apezak eskentü deikü

kobesategiko taulota

Ana

60 - Ez dü aisa honartzen

jin gitean borda hontara

Gizonekin dantzatzera

et’ ideien kanbiatzera

Graxiusa

61 - Aranbeltzen1 omen düe

zonbaitek makia sortzen

C.F.P.ren üngürüan

gazteak emeki biltzen

Larranda

62 - Gü aldiz deitürik gira

Alemaniarat joaitera

Berrogeitabiko "klasa"2

S.T.O.ren3 egitera

Uthurri

63 - Horrengatik zonbaitek dügü

beste xederik gogoan

Espainialat ihestea

dügü orai bihotzean

Jelki kantariak oro

Argizagia jakile

Esküalde güzietan jenteak, hasi begien zabaltzen

Hitler-en lazdürek beitzütüen, beti haboro zanpatzen

Moulinen ildoan heben ere, herritiarrak1 antolatzen

Ehünka lagün hasi beitziren, bele arrotzen ohiltzen2

Arrapika

Ulünpeko güdükariek

Bele beltzak kitzikatü

Ta ihesle igaraileek

Esperantxa zirikatü

Eüskaldün makila esküetan, argizagia jakile

Barkoxetik gaüaz gaü igaran, hiru mila bat ihesle

Bele beltzek uxutürik bena, ebilten düdarik gabe

Lagünzale ümilak zütüen, Pelento ta Gorritepe

Gerla denbora lazgarrietan, biziaren itxaroan

Etsitürik egünaz pausatzen, karrika zolako bordan

Landar ühaitzaren3 jarraikitzez, ondotik bortü xendetan

Ebilten Belaiko portüala, libertate esperantxan

Hitzak : Patrick Kanpo

Ahairea : Arnaud Laphitz

 

7. jelkaldia

1943eko arramaiatzaren 24ean, Kotabarreneko itxesa.

Jelki ihesle saldoa bere igarailearekin, petik.

Jelki Kotabarren familia, gainetik.

Olazabal

64 - Egün hon etxeko jauna

parka beigira arrotzak

Espainiako ihes xendan

atzaman gütü argitzeak

65 - Gaü orotan ebilirik

horra niz galtegitera

Zure bordan pausatzea

arra biltzeko indarra

Kotabarren

66 - Jauna ez dit holaxe

nornahiri borta zabaltzen

Bena züen ikustez nola

ahal nüke ez honartzen

Olazabal

67 - Gogotik eskertzen zütüt

saldoaren izenean

Gaur arra jinen nitzezü

partitzeko ülün pean

Oro erretirat. Olazabal petik.

Ihesle saldoa gordatzera eta Kotabarren familia, gainetik.

Jelki musikarik gabe eta lasterkaz Waffen S.S.ak, petik.

Klaus

68 - Egün soldado lagünak

bada berriago Barkoxen

Salazale batek gütü

etxe hontara igorten

Dupont

69 - Iker ezazüe borda

kanpotik eta barnetik

Iheslari saldoa han

ote denez ohatürik1

Jelki soldadoren artean ihesle saldoa eta Kotabarren familia

Boris

70 - Hor (dü)tüzü "herr" kapitaina

han bahitü dütügünak

Etxe hontako jabeak

eta ihesle zügünak2

Heinz

71 - Bertan3 jakin beharda

nola heltü diren hona(ra)

Kotabarreneko denez

kaskopelat4 den gizona

Kotabarren

72 - Ez dügü deüs ikusteko

ihesle talde horrekin

Ez ganakizün5 sabaian6

zirela lo algarrekin

Durant

73 - Zer nahi gisaz norbait da

nontibaitik1 agertüko

Jüdioen lagüntzalea

ordüan atxilotüko

Klaus

74 - Lehen agerzaleari

eginen deiogü besta2

Bizi edo korpitz beitü

eginen azken "balada"

Oro erretirat : Kotabarren familia beren etxera, gainetik.

Ihesle saldoa aleman zonbaitekin Barkoxera, petik.

Waffen S.S.ak gordatzen dira taulada aitzinean.

J. Pierra Kotabarren agertzen da eskuineko bortan eta lasterkaz taulada

trebesatzen dü, Waffen S.S.ek ehaiten3 düe eta joaiten.

Jelki Kotabarreneko aitetamak.

Ama

75 - Gure haur ogengabea

hamazortzi urteetan

Aita

76 - Tiranoen balek eho

aitetamen doloretan

77 - Jinko honak madarika

ditzan S.S. soldadoak

Bai eta haiekin Frantses

salazale traidoreak

 

8. jelkaldia

1944eko üztailaren 10ean Barkoxeko gizon ororen biltzea plazan

Jelki : Wehrmacht eko Spielberg batailua petik eskalere zoletara

Spielberg

78 - Ene aleman lagünak

"Wehrmacht"eko soldadoak

Barkoxeko herriari

orai eginen agurrak

Hansberg

79 - Herri hontan gordatzen

pettarrean den makia

Gure südürraren püntan

oi! zer goitzarren1 handia

Belzberg

80 - Behar ditiagü etxeak

zolatik gain iharraustü2

Eta herriko gizonak

plaza hontara oro bildü

Gaizberg

81 - Ezar ditzagün lau kanu

plazalat üngüratürik

Hola aisa sasitarrak

egüerdiko bahitürik

Jelki Alemanak tauladala eta Barkoxtarrak txerkatzen dütüe.

Hansberg

82 - Heben dütügü bildürik

herri hontako gizonak

Ontsa so egin dezagün

hon dütüenez paperak

Spielberg

83 - Lehen soala düdatzen

gütüen jenten kenteak1

Bihar hartüko dütüe

Alemaniako bideak

Saldotik sei berezten dütüe : Léon Laberrondo, Henri Althaparro, Germain

Léchardoy, Clément Ascone, Justin Salaçar, Arnaud Hégoburu.

Belzberg

84 - Eliza ikertü dügü

salatü beiteiküe han

Gordatzen zela makia

ez dügü deüsere atzaman

Bethular

85 - Wehrmachteko Major Jauna

bahitü sei Barkoxtarrak

Hitzemaiten ahal deizüt

ez direla sasitarrak

Oro erretirat. Sei bahitürik izan direnetarik, Alemanek biga ehoko2

dütüe Tulusa ondoan (Léon Laberrondo eta Henri Althaparro),

haien korpitzak ez dira sekülan atzamanik izan.

Erdiko bortatik jelk makiako gizon bat, arma esküetan, müsikarik gabe.

Bordagarai

86 - Jinko honak begiratü

naü nazitiarren herratik

Herria ere salbatzen

dü süiaren itxesetik

 

9. jelkaldia

1945eko maiatzaren 8an, Arrikeneko trinketean, askatarzünaren besta.

Jelki herritarrak oro kantatzera.

Askatarzüna

Bost urteren bürüan, zer alagrantzia

Egün etxondoala, berriz ützültzea

Aitamen ikustea, ta besarkatzea

Herritarren artean, arrajüntatzea

Arrapika

Bake berriaren zedarri

Gira askatarzün egarri

Geroa amesten pizgarri

Alkartarzün sortzez algarri

Alkartarzünak deikü, indarra doblatü

Ingeles Amerikano, gurekin üztartü

Makiak Xiberoa, berak dü libratü

Arrano beltzak hola, azkenean goitü1

Gerlako herrak üztez, dabila geroa

Bihar eraikitzeko, mündü bat goxoa

Libertateak deizkü, zabaltzen besoak

Ahatze gabe gure, aitunen herroak

Hitzak : Patrick Kanpo

Ahairea : Sophie Larrandaburu

Arrapikaren ahairean dantzan hasten dira biazka (baltsa).

Larranda

87 - Zer goxo den senditzea

libertatearen hatsa

Abrekerien ondotik

berpiztüko esperantxa

Eihartzet

88 - Udüri zait behar dela

ohidürer arralotü

Gazteen deskantsatzeko

maskaradak antolatü

Helena

89 - Üsantxak oro dütügü

orai arte debekatü

Nahi günüke züekin

aldi hontan parte hartü

 

10. jelkaldia

Mezatik landa, Barkoxeko plazan

Jelki Salaberry apeza, Barkoxeko serorak eta emazte zonbait

Andere Handi

90 - Jaun apeza lagüngoa

nahi deizügü galtatü

Maskarada behar (dü)tüzü

neskatiler debekatü

Andere Txipi

91 - Neskatilentzat ez deia

ebanjeliotik kanpo

Jokü hortan aritzea

elizari egitez üko

Andere Xuri

92 - Beltzeriarekin kasü

Jinen delarik ülüna

Ezkont gabe ez dezen gal

beren lüma eijerrena

Salaberry (apeza)

93 - Ifernüko zepotik bil

ditzagün ardi galdüak

Gibelean beitirade

debrü txarren letaginak

Jelki ifernüko neskatilak

Gilikor

94 - Aurtenko maskaradetan

neskatilak agertüko

Kasü bertan1 aitzindari

ez (dü)tügünez ikusiko

Mihilüz

95 - Oilantekin badikiñe

motikoek zer ardüra

Etx’ aitzinetan diñagü

gaur hedatüren berdüra

Üzkütxüt

96 - Lerdo egünaz errigei

agertüko Atharratzen

Xiberoan beitütiñe

"le bordel ambulant"2 deitzen

Ororek

97 - Barkoxeko, Mari haurrak, ez plazetan dantzatzen

Ez et’ ere, behin ere, potikoekin mintzatzen

Bena gaüak, haiekilan, dütüe igaraiten

Ustez eta, Jinko Jaunak, ez dütüela ikusten

 

11. jelkaldia

1946eko maskaradak : arribada, barrikada, eta...

Xorrotxak (1946eko berseta)

98 - Barkoxeko maskaradak, aurten moda berri

Neskatila gazteak, ba(dü)tügü dantzari

Ez da ihorentako, hain estonagarri

Bozketan ez gütüeia, ber xedean ezarri

Kanta

Egünaldi eder

Egün neskatila gazteak

Goiz goizik jeikirik beitira

Harroki ezarririk toaletak2

Plaza hontan agertü dira

Ikusi nahiz aktür gazteak

Zoin eijer zalhe eta azkarrak3

Gero jinen delarik bralea

Izan nahiz haütatüa la, la, la...

Eüskal Herriko tradizione(a)k

Zaharrer (dü)tügü ikasirik

Amodioarekin beti

Haier gira fidel jarraiki

Gure herrian zahar eta gazteek

Odolean beitügü sartürik

Barkoxe izanen da beti

Muda zaharra(r)i etxeki la, la, la...

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

Kadrillak emaiten dütüe

 

12. jelkaldia

Jelki Attuli aita semeak

Aita semeak (1950-1951)

Ene seme maitea igaran egünetan

Hik eman kantoreer beha laket nintzan

Begiak triste beitütük bai aspaldi hontan

Aitari erran ezak zer düan gogoan

Aita erranen deizüt zer den ene pena

Üngünetik joraiten ziztatzüt1 lagünak

Hiri xantieretan2 üztez laborantxa

Segürrago beitüe sosen ikustea

Laborantxa beitzaikü gibel ari segür

Hori zertako aldiz sosa beita zühür

Behar diagü bardin azkarki bühürtü

Jiten diren okerrer ororer eman bürü

Nekez ene ideia zurea üdüri

Zeren oraiko moder behar da jarraiki

Joaiteak handi dira jiteak aldiz ttipi

Ez da estonatzeko badoatzenean gazteak

Bihotza penatürik orai ikusten diat

Hik ere badüala lagünen deseina

Etxen ünionean praube bizitzea

Musa3 handienari desiratzeko da

Laborantxa lanetan bazterrik ez düzü

Goizetik arratseala bai ezin ürrentüz

Joaiten direnentako zortzi oren düzü

Pena apürrekilan paküak handi segür

Zortzi oren laneko hamasei pausüko

Hortan badük doblea despendiatzeko

Gazteak egün beitüe okasione franko

Defendü batere gabe gazte direlakoz

Ene bihotz tristea zer memento txarra

Alde batetik gazteak ütz ezak etxea

Bestaldetik zitazüt oihüz ari aita

Jinkoa erradazüt non düdan bidea

Aiten aitek izerdiz eraiki etxea

Bürüa apaltürik karrakatü lürra

Ikusiren dügüia kaparrek1 hartüa

Desertü bat bezala abandonatüa

Aita kontsola zite egonen nitzaitzü

Aiten aiten xedeak nik jarraikiren dütüt

Tentatü bidetarik orai niz hürrüntü

Amodio berri bat eni beitzaüt piztü

Aita baten plazera entzüten düalarik

Esperantxaren botza semearen ahotik

Familia txipi bat jiten zaiolarik

Zahartze irus bat düt ikusten segürrik

Mutil gazteak zidee orai guri beha

Otoi ez abandona züen sor leküa

Arauki etxeki aitaren kontseilak1

Züen eginbideak eüskaldün xedeak

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

13. jelkaldia

Jelki Eihartzet eta Etxahun Iruri

Eihartzet

99 - Pierra adiskide hona

horra nitzaük agurtzera

Eta koblakariari

aholkü galtegitera

Etxahun

100 - Martxe Barkoxtar lagüna

jitez naük boztariotzen

Gure artean beigira

segretü gabe mintzatzen

Eihartzet

101 - Pastoral xede berri bat

nahi nüke plazaratü

Kiristino gei zaharrek

beinaie oso aspertü

102 - Biek behar günüke

pastorala erraustatü

Eüskaldün gei bat haütatü

nahi badük izkiribatü

Etxahun

103 - Ez diat aski dohainik

ofizio horrentako

Ta zaharrek ez deiküe

afruntüa parkatüko

Eihartzet

104 - Amesten düdan süjeta

Etxahun Barkoxekoa

Horren idaztez piztüko

Etxahun Irurikoa

105 - Gure argitzeko bada

Espilen eleberria

Ta Hazparnen emanen den

Larzabalen antzerkia

106 - Arizaletan güntüke

herriko botz ederrenak

Attuli, Lohidoi, Moxo

jokülari hoberenak

107 - Otoi abia gitean

hi idazle, ni errejent

Etxahun

108 - Ez deiat deüs hitzemaiten

ebili gabe Hazparnen

14. jelkaldia

Jelki Türk andereak

Añabeltza

109 - Hau da zurrumurrua

Martxen balentria

Plazalatü nahi din

Etxahun tristea

Añaubela

110 - Bazko zaharrez gei din

pastorala aurkeztü

Gaixkigile tzar horren

bizia laidatü1

Añaxuria

111 - Egin tin maleziak

sortzen eztabada

Itzaltürik zen herra

herri(a)n berpizten da

Kakel

112 - Herritarrak bortizki

zeitzo bai altxatü

Arizaleak baizik

doi doia tin bildü

Kakela

113 - Süjet saintüak üztez

bai eta frantsesak

Eüskaldün geiak haütatzez

janen zaragoilak1

Kakelina

114 - Kausitzeko dikeiñe

bilo hazkurdiña

Ondotik izateko

kültür lapatiña

 

15. jelkaldia

Jelki Barkoxtar lagünak

M. Eihartzet

115 - Pastoral horren sortzeko

ezagütü sofrimena

Bena ürrentü ondoan

handiago gozamena

Bidegain

116 - Etxahun Irurirekin

atzo zabaltü ildoa

Ororek jarraiki düe

eüskal geien hats beroa

A. Attuli

117 - Bizirik etxekitzeko

üsantxek behar berritü

Bena senditü behar da

non behar den üküratü1

P. Lohidoi

118 - Ez niz joan emazteak

sartü geroztik tauletan

Beren karrankak2 ez dütüt

maitatzen pastoraletan

G. Lexardoi

119 - Ez hintzan holako ertzoa

higatüren bat batetan

Emazteak ontsa txeste1

bahütü hire denboran

120 - Bai gozatüren hütüan

ordüan pastoraletan

Bai eta maskaradetan

aitzindari kargüetan

Lohidoi

121 - Badük zerbait erraiteko

mirailari egiok bi so

Erran zaharrak beitio

“etxen bele kanpoan ürzo”

Bidegain

122 - Afera berotü gabe

bego kalapitak hortan

Jinko hona isil ditean

ari(ar)az etzazü kantan

Attuli

Agian hala beita, eta oraino egia

Kantazale gaixtoa, isil ezin egona

Haietarik bagira, heben zonbait andana

Beharrien hausleak, eta hügüngarriak

Haütüak1 aldiz beha, noiz dükeen aldea

Kantari izateko, beharda botza sano

Jakin aire hanixko, eta berset haboro

Ezagützen düt bai hor, botza paregabeko

Izen txipia Pierrot, sinadüra Cherbero

Bihotzez bi hitz otoi, larga hadi Lohidoi

Lohidoiek kantatzen dü

Bi berset dolorusik, nahi dizüt kantatü

Plazer düzüelarik, jente honak behatü2

Berrogeita lau urtez, ni izan persegitü

Non ez zaitadanean, familia jelostü

Oroz arnegatürik, nahi nüzü partitü

Hartü nüan emaztea, aitak desiratüa

Ustez ükenen nüan, halaz haren bakea

Bena egin züalakoz, haren alte jartea

Eginerazi zeitan, funtsen partajatzea

Presun janerazteko, amak ützi partea

Adio Barkoxtarrak, zahar eta gazteak

Heben jente praubeari, ürrikal zideenak

Ziren gomendioetan, üzten dütüt ene haurrak

Ihoren sekursik3 gabe, diren malerus hurak

Jinkoak badakike, züek egin honkiak

 

16. jelkaldia

Jelki bi ihizlari1 gainetik eta, petik, Attuli mobiletaz

eta ihizlari arrotzak beste aldetik.

Attuli (eskaleretarik)

123 - Larrazkenarekin zaizkü

mendi bazterrak gorritzen

Ta ürzoekin batean

ihizlariak harrotzen2

Tauladala igaitez

124 - Oro zoinlehenka gira

Holtzarten gora ebilten

Güne hoberen hartzeko

azkorria3 beno lehen

Ürzo saldo bat igaraiten da eta ihizlari arrotzak aireala tiratzen dü

Attuli

125 - Nork ote deikü tiratzen

hüllankarien4 artean

Plaxotetik aireala

südürraren aitzinean

126 - Holako egiten düanak

ez da ez ihizlaria

Baizik eta aragiko

bi zankotako builtrea5

Ihizlari arrotzak teatre üngürüa egiten dü isil-isila eta mobiletako errotak xilatzen.

Attuli

127 - Gaixo ürzo ihizteka

sortzen dük bekaixteria

Eüskaldün ala arrotza

nor da honen egilea

Kantatzen dü

Kitroulérou

En revenant d'une journée de chasse

D'un pas traînant avec ou sans gibier

Le seul plaisir que rien ne remplace

C'est quand finit enfin la march' à pied

Et quand plus tard, calé sur sa machine

On sent les roues qui se fichent de vous

Pour repartir s'il faut plusieurs rustines

Il y a vraiment de quoi devenir fou.

Refrain

Qui troue les roues

Les roues des mobylettes

Ce sont les clous

Les clous de vauriens

Y en a beaucoup

Beaucoup sur la planète

De ces voyous

Filous têtes de chien.

Bien qu'elle soit le fruit de ma colère

Dans la chanson il n'y a point d'accusés

Seuls des soupçons et surtout une prière

Pour qu'un désir un jour soit exaucé

Chers inconnus, je nourris l'espérance

Qu'avant longtemps l'on puisse vous planter

Des petits clous, oui des clous là où je pense

Pour qu'en retour vous puissiez nous chanter

Refrain

Qui troue les joues

Les joues de coussinettes

Ce sont vos clous

Qui nous font un mal fou

Pitié pour nous

Pitié les gens honnêtes

Qui voudriez que nous

Restions toujours debout

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

17. jelkaldia

Jelki Attuli, Latxaga, Camblong.

Latxaga

128 - Lüze zaüt egü(rü)kitzea1

etsitürik lanapean

Erran izadak Alexis

zer ote pentsatzen düan

Attuli

129 - Ari nük biarnes honek

entelegatzen ez düanez

Eüskara trauka ala trebes2

ta hitzordüa egün denez

Camblong

130 - Dab maquinous bearnes

agian bai zozo hanitx

Mes lous basquous que disent

hitza hitz ala gizona hits

Jelki Nafarroako artzainak ardi saldoarekin

Camblong

131 - Soizüe ene lagünak

ez nizan ez fidagarri

Nafarroako artzainak

beti izan onesgarri

Aitor

132 - Agur Xuberotarrak, anaie maiteak

Gu gira Otsagiko, nafartar artzainak

Ekartzen dautzuegu, manatu ardiak

Baina lehenik eman, elgarri eskuak

Attuli

133 - Nik entzütea banüan, bazela kantari

Nafarroako alde(a)n, baita bertsolari

Egün heben entzüten, holako bat ari

Eta gük ez dakigü, ihardesten hari

Aitor

134 - Xuberoko aldean, bai ere kantari

Orotan famaturik, Etxahun Iruri

Hola kantatzen duenak, berdin koblakari

Nahiago nuke jakin, ez denez Attuli

Attuli

135 - Mügatik bi aldetan, bizi Eüskaldünak

Ororek badütügü, berezitarzünak

Nor giren ta zer giren, denek ber züzenak

Ordüan ez ditzagün, erran gure izenak

Ororek

136 - Gaur ebiliko gira, ardien ondotik

Haiek ez beitütüe, nihontik mügarik

Hala amesten dügü, ipar hegoatik

Mügazainer adio, erraitez gogotik

 

 

18. jelkaldia

Jelki mügazainak

Baratxügaitz

137 - Ene mügazain lagünak

sartzen zaizkü Espainiatik

Ehünka zaldi et’ ardi

güziak kontrabandatik

Barbalot

138 - Hortakoz gira gertatü

bortüan goiz azkorrian

Argi ikusi beitügü

Bürdüinolatze lepoan

Basakor

139 - Orai ordü da kentzeko

begietako llaparrak

Eta ontsa zabaltzeko

züen beharri zikinak

Basalatz

140 - Güne hontan senditzen düt

biarnes ürrin bat azkar

Xehatü1 ondoan ez da

biziko jenteen bizkar

Basahotz

141 - Nik aldiz ikusten dütüt

zankapeko ardi gorotzak

Bai eta heben asmatzen

bardako artzainen botzak

Basaputz

142 - Ez dira orano hürrün

kabale, kontrabandistak

Egün oldar gitean ez

izateko errigeiak1

 

19. jelkaldia

Jelki artzainak ardiekin

Latxaga

143 - Ederretik ezkapatzen

gira mügazainetarik

Hain erreüs1 üdüri züen

lozabiek usukirik2

Attuli

144 - Bortüan kurritzez ez düt

ez nihoren beldürrik

Eziz eta3 zonbat nahi

jarraikizale(e)n axolik

Beter

145 - Üsantxaz saldo bardinez

zatikatzen artaldea

Gero txotxetan eginen

ardi saldoen haütüa

Bonetaren barnen txotxak ezar eta igaran artzainen artean.

Camblong

146 - Bat, bi, hiru, lau, bakoitxak

üken dü bere saldoa

Tratüaren bermatzeko

goza dezagün ardoa

Xahakoa igaraiten düe algarri eta kantatzen düe

Kanta

Bortütxoria (1955)

Bortütxoria behin partitürik

Kantüz joan da etxea ützirik

Aurride bati behin behatürik

Bizi berria iker nahitürik

Bazter ederrik bidean ikusirik

Heltü berrian ez da dolütürik

Bortütxoria apür ikasia

Hiri handian hersi dü pasüa1

Sartü ondoan beharrak josia

Hasperenez da han üsü-üsüa

Ükenik ere plazerez asea

Haren bihotzak salatzen gosea

Bortütxoria begira ezak gora

Hotz ala bero izanik denbora

Bihotz xokoan bizi den izarra

Eztitzen beitü penazko nigarra

Eta argitzen ikasi xaharra

Sortü leküan ostatü adarra

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

20. jelkaldia

Jelki Attuli, Etxahun, beste kantari zonbait eta Donibane

Garaziko euskal kantu txapelketako ardüradüna

Mendiburu

147 - Ongi etorri ororer

Donibane Garazira

Egun ospatzen baitugu

euskal kantore primaka

148 - Ezkertu nahi ditugu

egunko arizaleak

Eta hasteko behatzen

ditugu Xiberotarrak

Etxahun

149 - Jaun andereak eneki

kantari gazte bat jin da

Honek eskentüko deikü

hontü düan kantorea

Attuli

150 - Aitzineko egünetan

ohargabe Ahüzkian

Gaüza baliosa nüan

galdü bortüko bidean

151 - Arratzaman ondoan

alageratü gogoa

Haren omenez idatzi

kantore hau, Xahakoa

Kanta

Xahakoa (1950. altexean)

Xahakoa (4 aldiz)

Papo gorri eder harroa

Zer adiskide arraroa

Xahakoa (4 aldiz)

Eztiki erriz txiriñoa

Üdüriz kantüz txoriñoa

Ai zer plazer ezinagoa

Xahakoaren gozoa

Ikertzen de(re)it bihotz xokoa

Alageratzen gogoa

La, la, la, la...

Düdalarik idor ahoa

Hürrrünegi ütür freskoa

Hartzen düt bular dibinoa

Eüskaldün xahakoa.

Xahakoa (4 aldiz)

Akit ondoko prezioa

Gizonaren inganioa

Xahakoa (4 aldiz)

Lankian zü gabe anoak

Segürki mehe balioa

Zabaltürik zure moskoa

Txerkatzen da xilotüa

Hasperen bat hantik badoa

Altxa ordüan besoa

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

21. jelkaldia

Jelki, Hazparneko ostatü batetan, bertsularien txapelketatik

landa, M. de Jaureguiberry, Attuli, Etxahun, Xalbador, Mattin

M. de Jaureguiberry

152 - Pierra Xiberoan ere

azkar zen bertsularitza

Hire kantari lagünak

bihar builtaraz bagintza1

Etxahun

153 - Bai egünko lehiaketa

gozatü dit Madalena

Xede ederra lükezü2

Xiberoan has bagina

Attuli

154 - Kantore hontzea maite

dit bena idatziz baizik

Bat-batean aritzeko

ez dit halako dohainik

M. de Jaureguiberry

155 - Bena behar zünükee

Xalbadorekin ikasi

Ibar Esküinean dütü

negüko bazkak erosi

156 - Ez dezagün ütz galtzera

bertsukako ohidüra

Hizkuntza bezala doa

errekala itotzera

Xalbador

Xiberoko koblakariak

ikusi nahiz kantatzen

Etxahun ontsa ari da bainan

besterik ez da ausartzen

Eta bertsoa biren artean

hobeki da aitzinatzen

Bi koblakarik aisago dute

euskal mintzoa zabaltzen

Mattin

Entzun Etxahun nik hiretako

lagun bat diat atxeman

Berset, olerki eta kantua

nasaiki duena eman

Plazarik plaza ibili hadi

engoiti Attulirekilan

Segur nuk harek eragin ainitz

baduela gazteengan

Etxahun

Adiskide diat nik aspaldian

eta badakiat nola den

Hasteko ez züan Ligetsekilan

ikasi koblakan aritzen

Eta kantore hontzen badü ere

ez ditik üsü kantatzen

Lagün artean beha egoitez

dütü bertsoak maitatzen

Xalbador

Isilik egotea, ez da bekatua

Mattin

Salbu eder delarik, darion kantua

Etxahun

Haren hitzak kantatzen, ari dük Xiberoa

Xalbador

Izan dadila Attuli, benedikatua

Xalbador

Gisa bat edo bestez, kantuz da aritzen

Mattin

Mikroen aitzinean, ainitz du sufritzen

Etxahun

Bena gü beha gira, beti haren hitzen

Xalbador

Haren kantu guziez, baigira gozatzen

Bertsoen hitzak : Joanes Etxebarria

M. de Jaureguiberryk eta Attulik kantatzen düe

Ama hizkuntza

Gure aitunen aitek, ützi oparia

Mentez mente igaran, zer miraküilüa

Ohartü gabe jenteek, hedatü elea

Ahotik beharriala, eüskal mintzajea

Arrapika (J. A. Artze)

Hizkuntza bat ez da galtzen

Ez dakienek ikasten ez düelako

Dakienek, hitzegiten ez düelako

Baizik

Haur txipiak küinatik1, lehen hitza “ama”

Ikas egarrian dü, ondotik “aitama”

Mihi püntan bildürik, hitzen hontarzüna

Haren baitan zohitzen2, eüskal nortarzüna

Ama hizkuntza bada, nortarzün bihotza

Kantore, bertso, dantzen, ohidüren giltza

Ez ahatz bizi düan, egoera latza

Otoi bihar ez düda, eta eüskara mintza

Hitzak : Patrick Kanpo

Ahairea : P.-P. Berzaitz

 

22. jelkaldia

Jelki, Donibane Lohitzünen, Attuli, Hagola, Estekalla

eta Behagari

Hagola

157 - Egün primaka ederra

ororek dügü behatzen1

Eüskaldün giroa ere

Donibane Lohizunen

Estekalla

158 - Orai hire aldia da

epaileen aitzinean

Bena zer ote emanen

deikük itsas bazterrean

Attuli

159 - Parka bena ütziko düt

lehentarzüna epaileer

Ta kantatzeko fedea

eskentüko behazaleer2

Behagari

160 - Heben ere kantariak

oro dira goimailako

Bena ahalak badütük

egün ororen goitzeko

Attuli teatre aitzineala kantatzera, ber mementoan

borta gorritik jelki norbait, mikro bat esküan

Bihotzeko argia

Gizon batek beren bizian, sartüz geroz bide lüzean

Kantatzen dü alegrantzean, esperantxa bat bihotzean

Eüskaldün ororen indarra

Noiz nahi beti ber eskerra

Gaztea bezala xaharra

Goiz arrats bardin alagera

Kantorea gure izarra

Jinkoaren dote ederra

Ikas eta heda sügarra

Bihotzeko argi ederra

Seme baten da xarmagarri, harek entzüten düalarik

Etxondoan bere aitari, kantore zahar ala berri

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

23. jelkaldia

Jelki barkoxtar lagünak.

Bidegain

161 - Bizi gineno bagüntü(a)n

bai nork gure segretüak

Bena zelüan sartzeko

bortan üzten balentriak

G. Lexardoi

162 - Hiruretan hogeita bieko

pastoralaren ondotik

Kantatzea hüan ützi

otoi erran zerengatik

A. Attuli

163 - Jinko Honari ez deiot

barneko mina aitortü

Uste balinbadük heben

gei düdala kobesatü1

164 - Ohidüra xaharretan

gaüzak zalhegi lerratzen

Egün teknika berriek

gainea deiküe hartzen

165 - Lehentarzüna emaiten

da jei üngüramenari

Bigerren leküa üztez

pastoral nortarzünari

G. Lexardoi

166 - Bai eta jinko sosa da

pastoralaren errege

Mihi püntan hura düe

lehen hitza, perdin ere1

M. Eihartzet

167 - Bai bena ez hiz hortako

jei denetarik hürrüntü

Zerbaitek deik kantatzeko

fedea batetan moztü

A. Attuli

168 - Txori bati bazaio

bere hüstüa2 ebasten

Bi sos egiteko saltzen

sekülakoz da isiltzen

169 - Bena ahal dütü beste

txori hümeak lagüntzen

Kantore berri eskentzez

zeitzo3 hitzak hegaltatzen

Attulik kantatzen dü

Leheneko denboran (1993)

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

Leheneko denboran

Alderdi güzietan

Gazteak zaharrekilan

Nola ari ziren lanean

Emeki hatsarrean

Eskü lan arinetan

Gero gogorrenetan

Adina heltü zaienean

Egünko egünean

Eskola güzietan

Gazteak badü zer jan

Kasko betagarri bazketan

Erranez ondarrean

Hogei urteen altean

Diploma besapean

Badakiala laborantxan

Laborariek lehen

Bazakien bizitzen

Algargana jüntatzen

Berrikaz denboraren galtzen

Aste egünak etxen

Hoinetako higatzen

Atrebit hüstülatzen1

Goratik bideetan kantatzen

Orai zer da izaten

Kanpoan eta barnen

Irratiek txanpatzen

Azkarki2 beharrien hausten

Eta tresnetan gainen

Kabale hotsemaiten3

Keheilaren4 zabaltzen

Eta geroko hala üzten

Leheneko emazteak

Lanean üsatürik

Barnekoak eginik

Beti senarraren ondotik

Goizean goizik xütik

Gaüan berant etzanik

Artean josten ari

Baratzekan5 eta besterik

Orai emazte gazteak

Modala beztitürik

Ürrin6 honez beterik

Badüte beste manerarik

Aztal txütak jauntsirik

Begiak tintatürik

Diote senarrari

Badük hitzaz bekaixti denik

Jelki Türk Andereak

Oilar zaharra (1983)

Oilar zaharra hasten kantan, gaü beltz ondarrean

Espanto larri handienetan, hürrün entzüteko gisan

Oilar zaharraren küküla, errege txapela

Bai eta gorri bizi axala, ahalke balitz bezala

Oilar zaharra begi basa, deüseren ez da lotsa

Bena ustegabeko herotsa, kanbiarazten ürratsa

Oilar zaharra zanko mehe, beraz beti zalhe

Fama handia korteazale, oilo bizkar hazkazale

Oilar zaharrari adinak, hersatürik lanak

Bozkatü gabe indartsüenak, hartzen ondotik züzenak

Kantari eder bena mingar, bero eta azkar

Lümak beltzaran gorri ala ñabar, oilarrak orotan oilar

Hitzak eta ahairea : Alexis Attuli

 

24. jelkaldia

Jelki aingürüak

Aingürüak

170 - Jinko honak arradeitü

gure Barkoxtar lagünak

Utzüliño bat eginik

harro dütüe bihotzak

171 - Gizonak hiltzen badira

poetak beti bizitzen

Idatzirik hontarzünak

ez beitira itzaltzen

172 - Gure gogoan egonen

hitzen aberastarzüna

Aitzina beha dezagün

kantoreen oiharzüna

Pilotarien bitzarra (1960)

Agur, agur, jente güzik ! Agur bihotzetik !

Zaharrak eta gazteak bildürik hürrüntik

Euskaldün joko jaunari bere lür harrotik

Lili eder bat da egün zabaltzen itzaletik.

Gizon gaztentako beharra,

Ta zaharren indarra,

Gora kanta obra ederra,

Pilotarien Biltzarra

Sor leküa kitatü (1955)

Sor leküa kitatüz ikas egarrian

Lanean hasi nintzan fede azkarrean

Hainbeste igaranik besteen bazterrean

Ene bihotza bardin egoiten herrian

Arrosa bat üdüri hürrüntik batzarri1

Hiriko bizitzea hain da maitagarri

Gaztetik desiratüz lili eder hori

Ez nüan uste bazüala hainbeste elorri

Bedatsea (1977)

Bedatsea1 andere handi, ostoak arraberritürik

Gaüko zerenatik2 izerdi, perlaz beztitürik

Hur ondoak bai eta mendiak, zolatik gain lilistatürik

Oihanetan bada kantaldi, txoriek hontürik

Bedatsean txoriak oro, sor leküan jüntatzen dira

Eta kantatzen amodio, bihotza goihera3

Biazka abiatzen gero, xoko baten edireitera

Segretüan han egiteko, habia eijerra

Xorrotxen kantorea (1995)

Eskü laster agüdoenak4

Zühür eta arraheintenak5

Kantari agradableenak

Kalitate horik norenak

Kobla berriak gozodünak

Bai eta zahar ederrenak

Ihauteriari eginak

Denak dira xorrotxarenak

Builtrea (1992)

Bortüan zoin den eder zohardi1 denean

Ungürü ta üngürü builtreak airean

Hegalez dantzan ari zelü gorenetan

Aizearen sonüan odeien bidean

Halere ez dira han irustarzünean

Tai gabe Petirisanz zinkurtez2 aldean

Goiz-arrats ari behar ikerka lanean

Zelüko nekezian kurritzez mendian

Jiten direnean (1957)

Jiten direnean herriko bestak, bazterretan boztarioa

Zaharrak, gazteak bezala, hürrüntik prestatzen ari dira

Oroek emaiten beren plana, ohorez egin dadin herrian besta

Ikertzen azkar denez kesa haren grado egiten fresa

Gizona gizon

Gizona gizon

Nor bere xokoan

Lanea kanpoan

Ala sütondoan

Batean biziki trenpü3 hon

Agüdo espantxaren ildoan

Bestean zer itxüra gaxtoan

Asperena züntzür-oropiloan4

Düalarik zentzüa pikoan

Zerbütxüko indar osoan

Lagün güziak boztarioan

Haren etxen eta aüzoan

Etxahuni (1989)

Goiz oroz argitzetik ülün zerratzeala

Txoriak adarretik estiratzen hegalak

Kantatzen dü lekütik gustüan eman ahala

Koloratzen badü ekiak zelütik kanpo handi zabala

Airea sano

Bortütik gain behera

Jiten zaiküno

Lanoren baztertzera

Ahaire franko

Oro zoin alagera

Zaizkü sortüko

Amodio kantatzera

Algarri esküak emanik

(1959ko hitzak, ahaire berria, 1984ekoa)

Bedatsearen hastean, bazterrak berdatzen

Mündüko txori güzier, bihotza zabaltzen

Amodio sano horri, bagira behatzen

Zelü gainetik behera, botz batek dü kantatzen

Algarri esküak emanik

Aitzina beti gazteak

Ohartürik zaharren manüak

Har bidea erditik

Oro erretirat.

 

Azken perediküa

173 - Pastoral ürrentze hontan

argi da nor den süjeta

Izentatü gabe sortü

Xahakoaren xedea

174 - Hogeigerren mentean da

igaraiten istoria

Gertakari hanitx beitzen

Xahakoaren garaia

175 - Bigerren gerla aipatzez

honki herraren indarra

Oritzapenaren lana

Xahakoaren nigarra

176 - Nola ez aipa kültüra

pastoralen berrikuntza

Geroaren düda beltza

Xahakoaren hizkuntza

177 - Bena jeiaren mamia

süjetak idatzi hitzak

Kantore miresgarriak

Xahakoaren bihotza

178 - Lagünen artean ziren

oro zoin bizi, minbera

Ezin algar entelega

Xahakoaren piperra

179 - Egün ez dügü ahazten

gure aitamen denbora

Igaranak gütü hazten

Xahakoaren bularra

180 - Sogile maitagarriak

züentzat azken agurrak

Honar ezazüe otoi

Xahakoaren eskerrak

Azken kantorea

Eüskal kültür egarria

Ahargo mendiaren altzoan

ohatzen gure etxeak

Ibar, naba, erreken artean

zabaltzen aüzogüneak

Aitzinekoek heben atzaman

zeiküen güne haütüa

Jei zaharren ütürri turrustan

eraiki züen herria

Arrapika

Euskal kültür egarriak

Bildü zahar eta gazteria

Zer fede miresgarria

Emaiteko pastoral berria

Ohidüra honkigarriak

Aidatü Barkoxeko herria

Gaztalondotik, ta Larrajatik

Maltatik ez zen düdarik

Bürgü(a)tik ta karrika zolatik

karrikesak oro botzik

Oilaukitik, Ahargopeatik

Aranbeltze jüntatürik

Txapelatik bai Maidalenatik

bildü gogobihotzetik

Txipi txipitik junpatü gütü

ohidüraren izarrak

Horrek haur ametsetan lantatü

dantza ta kantore garrak

Ondotik ororer zaizkü sortü

taula gaineko sükarrak

Asperra egosteko bultzatü

jei berri edo zaharrak

Egün azkar pastoral korpitza

bihar zoin düke geroa

Ürkatzen badü bere bihotza

haütatürik sos ildoa

Ahazten badü bere hizkuntza

Eüskal Herriko mintzoa

Ez dügüa kültüraren giltza

gur’ esküetan gaixoa

Hitzak : Patrick Kanpo

Ahairea : Jean Bordachar

xiberokobotzaekecoursmauleonXiberoan Euskaraz Bai Association pour la promotion du dialecte souletinEuskararen Erakunde Publikoa Office Public de la Langue BasqueEuskaltzaindia Académie basqueHerri alkargoaconseilgeneral

 

remerciements àiut